Trots op haar Gonja Bijbel

Op een zaterdag in februari reden we in traditionele Gonjakleding naar Buipe, twee uur ten zuidwesten van Tamale. Mary zat nerveus naast me. Het beloofde  een bijzondere dag te worden, waarvoor we zelfs de bruiloft van vrienden hadden besloten te missen.

In 1969 was de jonge nederlandse zendelinge Jeanette Zwart naar Ghana gekomen om te werken in het gebied van de Gonja’s, de etnische groep waar ook Mary bij hoort. Haar belangrijkste missie was om te werken aan de vertaling van de Bijbel in het Gonja. De Gonja’s zijn sterk beinvloed door Islam en tot op de dag van vandaag zijn slechts enkele Gonja’s christen. 15 jaar na haar komst naar Ghana was het Jeanette en haar team gelukt het Nieuwe Testament in het Gonja te vertalen. Voor het eerst konden Gonja’s de Bijbel in hun eigen taal horen en lezen en voor het eerst was de taal op schrift gesteld.

Als Jeanette op verlof was in Nederland kwam zij vaak naar de gemeente waar ik met mijn ouders naar toe ging, om te vertellen over haar werk in Ghana en de vertaling van de Bijbel in het Gonja. Ik hing als kleine jongen aan haar lippen als zij vertelde over deze andere wereld, niet wetende dat ik ooit deel zou gaan uitmaken van diezelfde wereld. En dat ik haar op die zaterdag in 2016 in Buipe zou zien dansen bij de inzegening van de volledige Bijbel in het Gonja.

Jeannette Zwart tijdens de inzegening van de Gonja Bijbel

De Chief van Buipe, chiefs vanuit heel Gonjaland, enkele ministers (als afvaardiging van de President, die zelf Gonja is, maar niet kon komen), de katholieke bisschop van het Bisdom Damongo, de voorzitter van de presbyteriaanse kerk in noord Ghana, predikanten, catecheten en Gonja christenen uit heel Gonjaland, waren samengekomen in Buipe om te vieren dat Gonja’s eindelijk het woord van God in moedertaal konden horen, lezen en uitdelen. Een spreker van het Ghana Institute for Linguistics, Literacy and Bible Translation (GILLBT) gaf aan dat dat heel bijzonder is, zeker als je bedenkt dat de meeste etnische groepen in noord Ghana nog geen volledige bijbelvertaling in hun taal beschikbaar hebben. Er was muziek, dans, samenzang, een oorkonde van waardering voor Jeanette Zwart (inmiddels alweer jaren in Nederland en voor de gelegenheid overgekomen) en enkele anderen, en naast mij was Mary zichtbaar geëmotioneerd. Dit boek opent niet alleen de weg voor Gonja’s om de Bijbel in hun eigen taal te lezen, maar geeft ook een boost aan het zelfvertrouwen, zelfbewustheid en de identiteit van Gonja’s. In het bijzonder van de kleine groep Gonja christenen, die, heen en weer geslingerd tussen de ‘islamitische wereld’ van de Gonja’s en de wereld van christenen uit andere etnische groepen met andere talen en gebruiken, onderweg zijn een eigen identiteit op te bouwen waarmee ze volledig Gonja en volledig christen kunnen zijn.

Mary is trots op haar Gonja Bijbel!

Een andere spreker benoemde de verantwoordelijkheid die de inzegening van deze Gonja Bijbel met zich meebrengt voor alle aanwezigen, want ‘hoe kunnen Gonja’s de inhoud van dit boek tot zich nemen als ze niet kunnen lezen en schrijven?’. Gonja is tegenwoordig op alle scholen in het Gonjagebied een verplicht vak, maar de grootste meerderheid is nooit naar school geweest. De presbyteriaanse kerk heeft dit jaar, in samenwerking met GILLBT en ondersteund door Kerk in Actie haar alfabetiseringsprogramma nieuw leven in geblazen. Ongeveer 200 vrijwilligers zijn inmiddels getraind om volwassenen en jongeren in dorpen in het hele Gonja- en Dagombagebied in noord Ghana te leren lezen en schrijven in hun eigen taal. Een vervolg hierop kan het leren van Engels en zelfs doorstroming naar regulier onderwijs zijn. De uitdaging die het alfabetiseringsteam zichzelf gesteld heeft is om nu vooral meer vrouwen aan boord te  krijgen, waar in eerdere jaren voornamelijk mannen de lessen bijwoonden.

Onderweg terug naar huis vertelde Mary dat ze haar eerste exemplaar aan de kerk in haar dorp wilde geven. Voorin schreef ze in Engels en Gonja: ‘voor de Katholieke Kerk in Bole; “ze waren geraakt, want ze hoorden hen spreken in hun eigen taal” (Handelingen 2:6)’.

Als je kleinkind in Ghana wordt geboren...

Hoe is het als je kleinkind in Ghana wordt geboren? Mijn ouders waren bij ons in Ghana op bezoek toen ons dochtertje Anniek vorige maand werd geboren. Lees hieronder in hun verslag alles over die periode en hoe zij het beleefd hebben! 

Het is het vijfde jaar op rij dat we naar Ghana afreizen. “Je boft maar met een zoon in Ghana” hebben we vaak te horen gekregen, “een mooie vakantiebestemming”. Voor ons gaat die vlieger niet op, want Noord-Ghana is geen vakantieland en je (klein)kinderen maar een paar weken per jaar zien is geen luxe. Onze zoon Jasper is in 2010 getrouwd met de Ghanese Mary Jarga, geëmigreerd en uitgezonden door Kerk in Aktie naar Tamale in Noord-Ghana. Daar werkt hij als trainer-pastor op het Presbyterian Lay Training Centre (PLTC).

Op 26 mei vliegen we van Amsterdam naar Accra. We gaan met een blijde spanning omdat we hopen de geboorte van het tweede kindje van Jasper en Mary mee te maken. Daarom hebben we geen reisplan gemaakt; we weten immers niet hoe de komende drie weken gaan verlopen. Wel hebben we genoeg boeken meegenomen om de tijd die we misschien moeten wachten in te vullen. 

Na zes en een half uur vliegen landen we op Kotoka-Airport in Accra in een totaal andere wereld. We weten inmiddels onze weg te vinden naar de taxi’s, en in het hotel worden we door het personeel herkend. Onderweg verbazen we ons erover dat het straatbeeld al een beetje vertrouwd aanvoelt. De volgende morgen vliegen we door naar Tamale waar we door Jasper, Mary en Albert van het vliegveld worden afgehaald. Het weerzien ontroert ons allemaal, vooral is het bijzonder dat Albert ons direct herkent. Samen liedjes zingen via Skype is niet voor niks geweest.

De eerste week zijn we heel erg opa en oma voor Albert, Samatha en Hyacinth: samen zwemmen, boekjes voorlezen en met de duplo spelen. Vanaf de allereerste dag merken we er niets van dat we elkaar een jaar niet gezien hebben. Er is een sterke band tussen Albert en ons en ook Samatha en Hyacinth vinden het fijn om bij ons te zijn. We ontdekken dat de periode dat Albert bij ons in huis geweest is tijdens zijn hartoperatie een enorme band heeft gesmeed. We zijn er dankbaar voor. Het opgewekte karakter en de stralende lach van Albert nemen bij ons ook de zorg om zijn gezondheid weg die wij onbewust nog met ons meedroegen.

 

In afwachting van hoe het zal gaan, trekken we die eerste week ook veel met Jasper op. Elke morgen komt hij bij ons en drinken we samen koffie die we uit Nederland hebben meegebracht. We spreken de dag door en proberen zoveel mogelijk van zijn dagelijks werk mee te maken. Wij vinden het fijn om een beeld te hebben van zijn leven om dat mee te kunnen nemen als we weer naar huis gaan. We merken aan Jasper dat ook hij het fijn vindt om met ons te sparren over dingen die in Ghana zo gewoon zijn, maar waar hij nooit aan zal wennen.

Dan, op zaterdag tijdens een ochtendwandeling van Gilbert door de yamvelden, gaat zijn telefoon: Mary heeft al een poosje weeën! De kinderen komen naar ons en Jasper brengt Mary naar het ziekenhuis. Voor Jasper begint nu het grote wachten, want in Ghana is het niet gebruikelijk dat een man bij de bevalling is. Samen met Mary’s moeder Monica wacht hij op de gang. Gelukkig heeft een vriendin van Mary dienst, zodat hij af en toe informatie krijgt over de vorderingen. Het verloopt spoedig. 

Rond drie uur wordt een meisje geboren. ’s Avonds om tien uur, wanneer er eindelijk een zuster is die Mary naar huis stuurt, mag Jasper haar ophalen. Thuis zitten we klaar om Mary en haar dochtertje te verwelkomen. Het blijkt een prachtig mooi en duidelijk zichtbaar gezond meisje! En ook Mary ziet er stralend uit. De bevalling is ook voor haar snel verlopen. Ze vertelt dat het zwaarste moment van de bevalling was toen ze met volledige ontsluiting naar een ander gebouw moest lopen om daar te bevallen!

In de dagen die volgen komen af en toe mensen langs om te feliciteren en het nieuwe mensje te bewonderen, maar de meeste mensen zullen pas komen op de ‘naming ceremony’. In Ghana is het de gewoonte dat een pasgeboren kindje pas na minimaal zeven dagen na de geboorte zijn of haar naam krijgt. Voor ons ligt dat anders, wij weten vaak al voor de geboorte de namen van het nog ongeboren kindje en zodra het geboren is vertellen we dat aan iedereen. Omdat Jasper dat ook zo beleeft vertelt hij ons de eerste avond al haar naam. We moeten het wel geheim houden, vooral voor de kinderen, omdat zij al gauw doorhebben dat wij de naam wel weten. Ze zijn erg alert op wat wij tegen elkaar zeggen en of wij ons niet verspreken.

Ons leven staat die week helemaal in het teken van de voorbereiding van de ‘namingceremony’.  De viering zal plaatsvinden op het terrein van het PLTC voor het huis van Jasper en Mary. Er worden ongeveer 250-300 mensen verwacht die na de dienst allemaal blijven eten.

Gelukkig wil de kok van het Centrum het eten klaarmaken. Aan ons de taak om met Jasper de inkopen te gaan doen op de markt van Tamale: 50 kg rijst,  250 kippenpoten, 5 liter olie, tomaten, kool, gedroogde sardines, kruiden, pindapasta en gember etc. Van de gemeente in Nyarizee hadden Jasper en Mary al een geit en een zak maïs cadeau gekregen. Hiervan wordt  t.z. met soup gemaakt. Alles wordt geserveerd in ‘take away-bakjes’.

Bij het hoofdkantoor van de Presby-kerk halen we een paar honderd waterzakjes uit het Salem-waterproject. En om het helemaal af te maken voor iedereen een flesje frisdrank. Als het op de ochtend van de ‘naming met 28°C  redelijk koel aanvoelt, moet als de wiedeweerga de frisdrank uit de koeling worden gehaald omdat Ghanezen ze anders te koud vinden om te drinken.

Het terrein wordt op vrijdag schoongemaakt door jeugd van Nyarizee. Met bezempjes van soort rieten stengels wordt al het zwerfvuil bij elkaar geveegd en in de fik gestoken. Iedere 20 meter weer een vuurtje. Na afloop ziet het er een stuk netter uit.

Omdat de naming ceremony een feest is, gaan alle dames van de familie in het nieuw. Albert krijgt voor deze gelegenheid zijn eerste smock, en opa, Dada (Jasper) en hij dragen die dag een smok in de traditionele kleuren van de Gonja stam.

Mary en oma laten hun kleren maken, en wij nemen Samatha en Hyacinth allebei een keer mee om hun eigen jurk uit te zoeken. Ze weten precies wat ze willen, bij binnenkomst in de winkel wijzen ze direct aan waar ze al heel lang naar uit kijken. Voor Samatha zoals ze zelf zegt een ‘Biiiig dress with flowers!!’

Tijdens de ‘naming ceremony’ wordt de naam gegeven aan het nieuw geboren meisje, en zal ze direct worden gedoopt. Oma Tineke krijgt de eer om het kleine meisje in haar armen te houden die dag, wat echt heel bijzonder en ontroerend is. Het lijkt of ze hierdoor een beetje extra met elkaar verbonden zijn, en dat voelt fijn. Het kan wel weer een jaar duren voordat ze haar weer in haar armen heeft….

Prachtig is het moment waarop de zegen over haar en het gezin wordt uitgesproken, en iedereen die aanwezig is vier keer haar naam roept: Anniek Kawuche Maas. Vanaf dat moment is Anniek voor iedereen bekend. Een bijzondere ervaring om dit niet alleen mee te maken, maar er ook deelgenoot van te zijn.

Als we de woensdag erna weer door de uitgedroogde savanne naar het vliegveld van Tamale rijden laat Jasper ons ‘An Irish Blessing’ horen: “May the rain fall soft upon your fields…., until we meet again, may God hold you ever in the palm of His hand”. De woorden raken ons in dit landschap in deze situatie. Ontroerd nemen we afscheid en beseffen dat we de reis rondom de geboorte van Anniek zelf niet beter hadden kunnen plannen, we hebben alle belangrijke momenten met Jasper en zijn gezin mee kunnen beleven. We zijn enorm dankbaar!!

Gilbert & Tineke Maas

Een dochter!

Op 2 mei zijn wij de ouders geworden van een meisje, dat tijdens een naming ceremony op 9 mei haar naam heeft gekregen:

ANNIEK KAWUCHE MAAS

De uitspraak van de Ghanese naam (Kawuche) is: Kawoetjee...

Binnenkort een weblog met meer informatie en een verslag van de naming ceremony

12 foto's uit 2014

12 foto's uit 2014

(Link naar fotoalbum met 12 foto's uit 2014)

Filmpje PLTC

Hieronder een filmpje over het werk en de religieuze context van het Presbyterian Lay Training Centre in Tamale.

 

Angst voor ebola

De uitbraak van het ebolavirus in de westafrikaanse landen Guinee, Sierra Leone en Liberia is wereldnieuws. Zeker nu er ook een aantal besmettingen buiten Afrika zijn. Ghana, ook in West Afrika, heeft vooralsnog geen ebola-gevallen. De angst voor de dodelijke ziekte heeft het land echter wel in zijn greep. De afgelopen maanden zijn er meer dan honderd verdachte personen getest op ebola. Bij ieder geval haalde het hele land weer opgelucht adem als de uitslag negatief bleek te zijn. Voorlichtingscampagnes van de overheid over de preventie van ebola zijn op alle televisiezenders te zien en een ban op internationale conferenties werd afgekondigd. Samatha krijgt zelfs ebola-les op school en kent het hele rijtje preventiemaatregelen uit haar hoofd.

Naast deze aandacht voor het medische verhaal over ebola, wordt er minstens zoveel gesproken over de ‘spirituele’ kant van de ziekte. Deze week heeft de zelfbenoemde aartsbisschop Nicholas Duncan-Williams van de charistmatische kerk ‘Christian Action Faith Ministries’ in een van zijn televisiekerkdiensten veslag gedaan van zijn persoonlijke gesprek met God. In dat gesprek zou God de immens populaire televisieprediker verteld hebben dat ebola in november ook Ghana zal bereiken. Het lot van het land zou in de handen van ‘ebolaprofeet’ Duncan-Williams liggen, aangezien hij laat weten exclusief met God in onderhandeling te zijn door middel van ‘fasting and prayer’

Aartsbiscchop Duncan-Williams in zijn televisieoptreden: “Toen ik woensdagnacht op bed lag, maakte de Geest van de Heer mij wakker en zei tegen mij: ‘Slaap je?’. ‘Ja, ik slaap’, antwoordde ik. Hij zei: ‘Wordt wakker! Je moet gaan bidden en vasten omdat het ebolavirus op zoek is naar en opening om het land binnen te komen in november’. Ik vertel jullie dit, zodat je het op kunt schrijven. Ik spreek niet zomaar. Als ik niets van Hem hoor, spreek ik niet” De aartsbisschop gaf in hetzelfde programma bovendien aan dat hij begin dit jaar de president van Liberia gewaarschuwd had intensief te gaan bidden en vasten om een grote rampspoed in haar land te voorkomen. “De rest is geschiedenis”, aldus Duncan-Williams.

Hoewel de profetie van oudtestamentische proporties het gesprek van de week is in dit sterk religieuze land, durven maar weinig mensen zich openlijk uit te spreken tegen de onnodige bangmakerij van aartsbisschop Duncan-Williams. Velen slaan voor de zekerheid liever aan het bidden en kopen massaal ‘anointing oil’ en ‘holy water’ in bij Duncan-Williams en zijn collegaprofeten.

De vraag is of men zich ondertussen goed voorbereidt op een eventuele uitbraak van het virus in Ghana. De overheid lijkt goed bezig met voorlichtingscampagnes en voorzorgsmaatregelen. Toch zijn er nog een hoop vragen en moet er op het gebied van kennis, vaardigheden en materialen in de ziekenhuizen  nog veel gebeuren. En het enige dat wij 'gewone mensen' vooralsnog kunnen doen is hopen.... en bidden... 

Een maand verder

We zijn nu een maand terug in Tamale en het is alsof we niet zijn weggeweest. Het enige dat nog steeds verraadt dat wij er een tijd tussenuit zijn geweest is de dikke laag stof op alles in ons huis. December is de maand van de ‘harmattan’; een droge ,stoffige woestijnwind die door de Sahelzone stuift. Het blijkt een hels karwei om een maand harmattanstof uit het huis te verwijderen, zeker als de temperatuur bijna iedere dag de 40 graden haalt.

Bij aankomst hebben Mary en ik allebei ons werk weer opgepakt. Mary werkt nu op de specialistische polikliniek, waar het werk iets rustiger en regelmatiger is dan op de spoedeisende hulp. Op het trainingscentrum hebben we er alweer een ‘peace workshop’, een training ‘cross-cultural mission’ en een catechetencursus opzitten. Omdat er in het droge seizoen geen landbouw plaatsvindt, organiseert het centrum de meeste cursussen in de eerste 5 maanden van het jaar. We hebben dan ook een volle agenda voor de komende periode.  

Albert had de eerste week moeite om te wennen aan het droge, warme weer. Hij liep daardoor een lichte longontsteking op. Gelukkig was die met medicatie snel weer verdwenen en nu gaat het al een aantal weken ontzettend goed met hem. Hij eet goed, groeit hard en heeft in twee weken tijd geleerd zich om te draaien, te zitten en te kruipen. Ook op dat gebied haalt hij zijn achterstand dus snel in. We gaan nu regelmatig voor controle naar de kindercardioloog in Accra, die net als de artsen in Nederland aangeeft dat Albert in zijn gezondheid  nu niet anders is dan andere kinderen. 

Ik schrijf dit bericht in een kantoortje op het trainingscentrum. De ventilator staat op de hoogste stand en op de achtergrond hoor ik uit het kantoor van de accountant politici op de radio discussieren over de snelle daling van de waarde van de Ghanese cedi ten opzichte van de euro en de dollar. Ik zal dit bericht snel uploaden, want gisteren viel rond deze tijd de stroom uit. Oja! En even kijken op NOS.nl of de 5.000 meter schaatsen voor vrouwen al begonnen is.

Jouw stralende lach

In Ghana zouden we het nieuwe jaar zingend en dansend inluiden tijdens de jaarlijkse oudjaars’marathon’dienst. Nu brengen we oudjaarsdag ongepland met z’n drieen in Nederland door. Het afgelopen jaar nam in de herfst een andere route dan we verwacht hadden. We kwamen op plaatsen waar we liever niet hadden willen zijn. Gelukkig eindigt het jaar voor ons gezin goed en gezond. We kijken voldaan en dankbaar terug en met goede hoop vooruit. We zien er bovendien naar uit in het nieuwe jaar al gauw ons leven in Ghana weer op te pakken. 

Alberts openhartoperatie verliep goed en hij herstelde in de eerste weken van december bijzonder snel. Zijn eerste sinterklaasfeest vierden we nog in het ziekenhuis in Utrecht, maar Kerst konden we thuis bij familie doorbrengen. We zien nu duidelijk hoe de operatie Alberts jonge leven veranderd heeft. Hij eet, drinkt, groeit, slaapt, beweegt en leeft als nooit te voren. Ging eerst alles met moeite, nu gaat het vanzelf. En het was ook Sinterklaas al helemaal duidelijk hoe wij het de afgelopen tijd hebben kunnen volhouden. In zijn gedicht aan Albert schreef hij:  ‘Zo klein en al van huis vandaan. De sint is helemaal ontdaan. Je eerste sinterklaasfeest in het ziekenhuis, is natuurlijk niet zoals thuis. Trouw komen papa en mama elke dag. Zij kunnen dit doen door jouw stralende lach!’

 

En zijn naam is...

'En zijn naam is: Albert Abenyale Maas’. Jacob Wandusim, de districtspastor noemde de naam van onze zoon voor het eerst hardop. Daarna nam een verre nicht van Mary hem over en liep langs de familie, vrienden en gemeenteleden die op de ‘naming ceremony’. Af en toe stopte ze even om de naam van het kind te noemen. De aanwezigen begonnen de naam ook uit te spreken en al snel gonsde de naam over het terrein van het Presbyterian Lay Training Centre: ‘Albert Abenyale (Gonja voor ‘het zal goed zijn’)’.

In de traditie van de meeste etnische groepen in Noord Ghana krijgt een kind op de achtste dag na de geboorte zijn of haar naam. Zo ook bij de Dagomba’s in Tamale en bij de Gonja’s, waar Mary toe behoort. Hoewel ik de naam (volgens nederlandse gewoonte) wel direct na de geboorte aan mijn ouders, zussen en grootouders vertelt had, bleek het niet niet eens zo lastig om de naam ruim een week voor me te houden.

Het vergt trouwens heel wat voorbereiding, zo’n naming ceremony , ook wel ‘outdooring’ genoemd. Ingredienten kopen op de markt en eten koken voor alle bezoekers (in ons geval ruim 300), rondgaan om mensen uit te nodigen, een liturgie samenstellen, overleggen met de predikant. En dat in een week die al vermoeiend genoeg is door grotendeels slapeloze nachten. Toch is deze ceremonie in de Ghanese cultuur een ideaal welkom voor een pasgeboren kind. Zowel in traditionele, islamitische als christelijke kring wordt het groots gevierd met her en der wat verschillen in de uitvoering van de ceremonie.

Het voordeel van een naming ceremony is bovendien dat je geen geboortekaartjes nodig hebt om de naam van het kind bekend te maken, de kerkelijke gemeente het kind op deze manier meteen in haar midden welkom heet en al het bezoek op één dag komt. Hoewel de naming ceremony de eerste week extra vol en druk maakte, was het een geslaagde dag waarop alle gebruikelijke activiteiten bij de geboorte van een kind in één keer afgehandeld waren. Nu tijd vinden om wat uit te rusten èn te genieten van onze zoon die vanaf deze dag de naam Albert draagt.

Een zoon!

Op donderdag 16 mei is Mary bevallen van zoon! 3,2 kg zwaar en 48 cm lang. Ze mochten beiden al snel naar huis, waar we nu van hem genieten. Volgens de ghanese gewoonte krijgt hij zijn naam pas op de achtste dag (of iets later) tijdens een naming ceremony bij ons thuis. De voorbereidingen voor dit feestje zijn al begonnen. Tijdens deze ceremonie wordt hij welkom geheten in de gemeenschap, krijgt hij zijn naam en wordt hij in ons geval (zoals gebruikelijk tijdens de naming ceremony bij protestantse christenen hier) gedoopt. Daarover later natuurlijk meer...

Bouw mee in Nyarizee!

Help mee met het bouwen van ons nieuwe kerkgebouw! De gemeente in Nyarizee past met ruim 160 leden (volwassenen en kinderen) niet meer in het kleine kapelletje. De kinderen komen daarom samen in een klaslokaal vederop. De gemeente is begonnen met de bouwen van een nieuw groter kerkgebouw. We hebben je hulp nodig om het gebouw te kunnen afmaken. Het oude kerkje kan vervolgens voor kinderdiensten gebruikt worden. Op 20 januari organiseren we een fundraising. Voor die tijd proberen alle leden giften in te zamelen bij vrienden en bekenden. Ik doe ook een poging! Doe mee en help de gemeente in Nyarizee en kapel te bouwen waar iedereen weer in past! Stuur je gift naar ING-rekeningnummer 7575954 t.n.v. J. Maas te GHANA o.v.v. Nyarizee. Ik hou je op de hoogte van de vorderingen!

Het kapelletje in Nyarizee is gebouwd in de
jaren '80 toen de gemeente net begon.

Iedere zondag proppen zo'n 80 volwassenen en
jongeren zich nu in dit gebouwtje. Bij
 gelegenheden als kerst hebben we de viering buiten

Het nieuwe gebouw wordt 6 keer zo groot.
De fundering en de eerste lagen stenen zijn gelegd

Het dorp Nyarizee bestaat uit zo'n 30 compounds van hutten.
In iedere compound woont een familie.

Kerstkleding

We zijn vanmiddag naar de kleermaakster geweest om nieuwe kleding te laten maken voor kerst. Eerst uitzoeken welke stijl je wilt en dan maar afwachten of het wordt zoals je verwacht!

Klik hier voor alle foto's

Foto's Dawadawa House

Een aantal nieuwe foto's van ons gastenverblijf 'Dawadawa House'. Klik hier voor het hele album!

Meld je aan!

Meld je in de rechterbalk van deze pagina aan en krijg mijn berichten in je postvak. Je hoeft alleen je e-mailadres in te typen...

En even een foto: Tijdens ons uitje aan de Voltarivier in Akosombo...

Een zondag in Nyarizee

Het dorp Nyarizee ligt enkele kilometers buiten de stad Tamale. De meeste inwoners zijn moslim of volgen de lokale traditionele religie. Ook is er een kleine christelijke gemeente die onderdeel is van de 'Presbyterian Church of Ghana'. Bekijk het filmpje 'Een zondag in Nyarizee' onder het kopje Film.

Foto's

In ons fotoalbum staan een aantal nieuwe foto's van het Presbyterian Lay Training Centre...

...en ons gastenverblijf 'Dawadawa House'

'Welcome Mr. President!'

In de avond van 10 april 2011 kom ik aan op de luchthaven van Accra, de hoofdstad van Ghana. De herkenbare tropische geur en drukkende warmte komen me tegemoet als ik uit het vliegtuig stap. Mary staat me bij de uitgang van het vliegveld op te wachten. Tijdens de autorit naar ons guesthouse door nachtelijk Accra besef ik dat ik weer in Ghana ben, maar deze keer voor een lange tijd.

Een week later zetten we onze reis voort naar Tamale, in het noorden van het land. Een tocht van zo'n 14 uur, die ik de afgelopen jaren vaak gemaakt heb. Onderweg zien we het landschap veranderen van tropisch regenwoud naar savanne met her en der een boom. Als de zon al enkele uren onder is, komen de lichten van Tamale in zicht. De grote moskee in het centrum is verlicht en goed zichtbaar als we de stad binnenrijden. Even later bereiken we ons einddoel; het Presbyterian Lay Training Centre aan de rand van Tamale.

Sinds vorige week wonen wij op het terrein van het trainingscentrum. Langzamerhand brengen we ons huis op orde en raken we gewend aan onze nieuwe omgeving. Mary pakt aar werk als verpleegkundige in het ziekenhuis van Tamale weer op en ik begin mee te draaien in het werk op het trainingscentrum.

Op een zondag, vlak na onze aankomst in Tamale, kwam president Atta Mills op bezoek in de stad. Grote spandoeken met 'Welcome Mr. President!' sierden het stadscentrum. Toen we na de kerkdienst op weg naar huis waren, kwamen we bij het ziekenhuis vast te zitten in het verkeer. Het leger had de doorgaande wegen afgezet vanwege de komst van de president. Hij zou het nieuwe ziekenhuis in aanbouw komen bezichtigen. Dit ziekenhuis wordt in samenwerking met de nederlandse overheid gebouwd. Omdat de meeste politieke en economische centra zich in het zuiden van het land bevinden, is een bezoek van de president aan het noorden een zeldzame aangelegenheid. Dit bezoek leek dan ook een reden te hebben; de verkiezingen zijn in aantocht. Vanaf vorige week is de campagne voor het presidentskandidaatschap binnen de verschillende partijen van start gegaan. Tamale is een belangrijke stad voor het NDC, de partij van president Mills. Nadat groepen NDC-jongeren in Tamale zich tegen een beslissing van de president hadden gekeerd en voor onrust in de stad hadden gezorgd, wist de president niet hoe snel hij in Tamale moest zijn om te laten zien dat hij er nog steeds is voor de inwoners van de stad. Aan de juichende stoet jongeren met vlaggen te zien, werd het gebaar op prijs gesteld.

Inmiddels is de rust wedergekeerd, zijn de wegen weer vrij en zijn de vlaggen en spandoeken opgeborgen. Omdat het regenseizoen op het punt staat aan te breken, heeft het trainingscentrum een rustige periode. De meeste deelnemers aan de cursussen en trainingen zijn boeren, die nu volop begonnen zijn met het gereed maken van akkers en het zaaien van gewassen als rijst en mais. Ik kan deze periode goed gebruiken om het centrum te leren kennen en mijn nieuwe taken op te pakken.

(V.l.n.r.: de grote moskee van Tamale, Mary aan het werk in het ziekenhuis, het nieuwe ziekenhuis in aanbouw, het trainingscentrum (PLTC))

Een maand in Nederland

Na een maand in Nederland is Mary gisteren weer op het vliegtuig naar Ghana gestapt, waar zij haar werk als verpleegkundige in het ziekenhuis van Tamale weer zal oppakken. Hoewel het niet fijn is om weer afscheid te moeten nemen, kijken we wel terug op een mooie maand samen.

Binnenkort zullen wij door Kerk in Actie worden uitgezonden naar Ghana, waar ik voor de Presbyterian Church of Ghana ga werken. In een intensieve maand januari hebben we een introductieprogramma bij Kerk in Actie in Utrecht gevolgd, hebben we een hele week kennis gemaakt met kerken op Schouwen Duiveland en Tholen, zijn we getrouwd op het gemeentehuis in Borculo en hebben we vrienden en familie ontmoet. Hieronder twee foto's van ons trouwen. Meer foto's van onze maand in Nederland zijn te vinden in ons fotoalbum

Oud & Nieuw

Oudjaarsdag breng ik vandaag door in Nederland, in afwachting van Mary's komst naar Nederland op 3 januari. Vorig jaar vierden wij Oud & Nieuw in Ghana. Samen met mijn ouders bezochten wij de stad Cape Coast een aantal dagen. In Ghana wordt de jaarwisseling door christenen voornamelijk in de kerk doorgebracht. Mary en ik besloten op 31 december om aan te schuiven in de Anglicaanse Kerk van Cape Coast. De dienst begon om 20.00 uur. Wij wisten dat de kerkdienst in ieder geval tot middernacht zou duren en kwamen daarom pas om 21.00 de kerk binnen. Na veel muziek, dans en gebed brak de jaarwisseling al snel aan. Na middernacht ging de dienst nog tot 3.00 uur door. Omdat we bij binnenkomst voorin de kerk naast een van de chiefs van Cape Coast waren neergezet, konden we niet zomaar ongemerkt naar buiten glippen. Ondanks de lange zit (onderbroken door veel dans) was het mooi om in de kerk het oude jaar af te sluiten en het nieuwe jaar te beginnen.

Ook in Nederland ga ik op Oudjaarsavond naar de kerk. Een mooi moment om in dankbaarheid terug te kijken op het afgelopen jaar. De dankbaarheid is dezelfde als in Ghana, de duur van de dienst verschilt iets. Een klein uurtje vinden we hier genoeg. Enkele jaren geleden heb ik tijdens de oudjaarsdienst in Nederland een Ghanees gebed voorgelezen uit een boekje van Jörg Zink*:

Heer,

almachtige, oneindige, schepper, voltooier, een jaar is voor U slechts een ogenblik.

Maar voor ons is het 365 dagen lang, breed en diep, onafzienbaar.

Heer,

ieder jaar zit voor ons bij voorbaat volgepakt met goed en kwaad.

U bent de Heer van het jaar, wij zijn vreesachtige slaven van de tijd.

Heer,

maar één ding is zeker: ieder jaar brengt ons dichter bij U.

Mensen worden elk jaar ouder, maar christenen worden jonger.

Er ligt een jaar achter ons, het is voorbij.

Straten lijnrecht door savannen, bogen over steile heuvels,

kuilen, moeilijkheden, gemiste contacten en kansen.

Heer,

vanwege die gemiste kansen zou ik kunnen wanhopen, als U niet zou vergeven.

Heer,

iedere dag is uw genade nieuw sinds de regenboog, en uw goedheid sinds Jezus Christus.

De duivel en zijn trawanten slepen zich door de jaren, ze worden met de dag ellendiger.

Maar wij groeien met uw zon, met uw Geest.

Heer,

zoals U de haren op mijn hoofd geteld heeft,

zo hebt U ook mijn dagen geteld, de minuten en seconden.

Heer,

om gezondheid bid ik U, om wat meer geld,

om honger naar uw woord, om uw woord bid ik U.

Amen.

* Uit het boekje Het nieuwe woord van Jörg Zink.

Bekijk de foto's van ons bezoek aan Cape Coast in ons fotoalbum.

Wateroverlast

Opdat ik ook in Nederland op de hoogte kan blijven van het reilen en zeilen in Tamale, stuurt Mary me regelmatig een paar foto´s.
Het regenseizoen is in volle gang. Dat betekent zo om de dag een flinke bui. In onze omgeving zijn er gebieden die tijdens deze periode van een half jaar, onder water komen te staan. Ons huis heeft daar geen last van, maar de weg er naar toe staat op sommige plekken wel blank. Samen met een paar buren heeft Mary op een aantal plaatsen provisorische bruggetjes gemaakt van stenen. Op de voorgrond van de foto staat Samaata, over wie ik in het bericht Regenseizoen sprak. Het gaat goed met haar, haar moeder en haar nieuwe zusje.

De kippen zorgen inmiddels elke dag voor een eitje. Over een tijdje kunnen ook de buren elke dag een eitje eten, omdat alle kippen kuikentjes hebben gekregen.

Naast kippen hebben we ook een heuse waakhond (in opleiding) en een kat. De naam van de hond is 'Ɛfﬤ'. Voor Nederlanders een beetje lastig uit te spreken, maar m'n zusje Nienke heeft geoefend. Als je wilt weten hoe het klinkt, vraag je het maar aan haar! De kat heet denk ik maar gewoon 'cat'.

In het huis wordt ook doorgeklust. De gastenkamers zijn na het leggen van tegels en een likje verf bijna klaar. Precies op tijd, want vanaf begin oktober zijn 4 verpleegkundestudenten uit Ede een paar maanden in ons huis te gast. Over hun verblijf en stage in Tamale kun je meer lezen op wijzijninghana.blogspot.com en ghanezen.blogspot.com

Meer foto's in ons fotoalbum...